Diş implantı növləri bir-birindən yerləşdirildiyi yerə, hazırlandığı materiala, forma və ölçüsünə, həmçinin protezin nə vaxt taxılmasına (yükləmə protokoluna) görə fərqlənir. Bu gün klinik praktikada ən çox istifadə olunan növ endosseal (sümükdaxili) implantdır — çənə sümüyünün içərisinə yerləşdirilən vintvari titan və ya sirkonium dayaq. «Ən yaxşı implant növü» universal deyil: sizə hansının uyğun olduğu sümüyünüzün həcmi və keyfiyyəti, çatışmayan dişin yeri, ümumi sağlamlığınız və estetik gözləntilərinizdən asılıdır və bunu həkim müayinə və 3D tomoqrafiyadan sonra müəyyən edir. Bu bələdçidə implant növlərini sadə dildə müqayisə edirik.
İmplant növləri nəyə görə fərqlənir?
İmplantları təsnif etmək üçün dörd əsas meyar var:
- Yerləşdirildiyi yer — implantın sümüyün içərisində, sümüyün üzərində və ya yanaq sümüyündə yerləşməsi.
- Material — ən çox titan və onun ərintiləri, həmçinin metalsız alternativ kimi sirkonium (zirkonyum).
- Forma və ölçü — standart vintvari implantlar, qısa implantlar və dar diametrli (mini) implantlar.
- Yükləmə protokolu — protezin implantdan dərhal sonra, erkən və ya osseointegrasiya tamamlandıqdan sonra taxılması.
Yerləşdirilmə yerinə görə implant növləri
Bu, ən əsas təsnifatdır və üç növü əhatə edir:
- Endosseal (sümükdaxili) implant — çənə sümüyünün içərisinə yerləşdirilir və bu gün ən çox istifadə olunan növdür. Adətən vintvari formada olur və osseointegrasiya yolu ilə sümüklə birləşir.
- Subperiostal (sümüküstü) implant — sümüyün içərisinə deyil, sümüyün üzərinə, diş əti altına oturdulan karkasdır. Sümük həcmi çox az olan seçilmiş hallarda nəzərdən keçirilə bilər; müasir praktikada nadir istifadə olunur.
- Ziqomatik implant — yanaq (ziqomatik) sümüyünə bərkidilən uzun implantdır. Yuxarı çənədə ciddi sümük itkisi olan hallarda alternativ kimi nəzərdən keçirilir və xüsusi təcrübə tələb edən cərrahi yanaşmadır.
Yerləşdirilmə yerinə görə üç növ
Endosseal
Çənə sümüyünün içərisində. Ən çox istifadə olunan növ.
Subperiostal
Sümüyün üzərində, diş əti altında. Müasir praktikada nadir.
Ziqomatik
Yanaq sümüyündə. Ciddi sümük itkisində xüsusi yanaşma.
Materiala görə: titan və sirkonium implantlar
Titan implantlar onilliklərdir diş implantologiyasında ən geniş istifadə olunan variantdır: titan yüngül, möhkəmdir və sümüklə birləşmə (osseointegrasiya) xüsusiyyəti ilə tanınır; uzunmüddətli klinik məlumat bazası da ən geniş olan materialdır. Sirkonium (zirkonyum) implantlar metalsız alternativdir; ağ rəngi sayəsində diş əti nazik olan ön bölgədə estetik üstünlük verə bilər və titana həssaslıq narahatlıq doğuran hallarda müzakirə oluna bilər. Hər iki material üzərində araşdırmalar davam edir. Sizin halınız üçün hansı materialın uyğun olduğunu — dişin yeri, yük, diş əti tipi və sümük vəziyyəti nəzərə alınmaqla — həkim seçir.
Forma və ölçüyə görə implant növləri
Endosseal implantlar özləri də forma və ölçüyə görə fərqlənir:
- Standart vintvari (şurup formalı) implant — ən çox istifadə olunan forma; sümüklə təmas sahəsini artıran yiv quruluşuna malikdir.
- Silindrik implant — yivsiz və ya az yivli silindr formalı; müasir sistemlərdə daha az istifadə olunur.
- Qısa implant — sümük hündürlüyü məhdud olan bölgələrdə sümük artırma əməliyyatına alternativ kimi seçilmiş hallarda istifadə oluna bilər.
- Dar diametrli və mini implantlar — dar sümük sahələrində və ya çıxarılan protezin sabitləndirilməsində müəyyən göstərişlərlə istifadə olunur; göstərişləri standart implantlara nisbətən daha məhduddur.
Hansı implant növünü seçməli?
Seçim reklamla deyil, müayinə ilə başlayır. Həkim çənə sümüyünün həcmini və keyfiyyətini adətən 3D dental tomoqrafiya (CBCT) ilə qiymətləndirir, çatışmayan dişin yerini və dişləmi, diş əti vəziyyətini, ümumi sağlamlığınızı və varsa siqaret kimi risk amillərini nəzərə alır. Bundan sonra hansı növün, materialın və ölçünün uyğun olduğu, sümük artırma (greft və ya sinus lifting) lazım olub-olmadığı və protezin nə vaxt taxılacağı planlaşdırılır. Dərhal yükləmə — yəni protezin qısa müddət ərzində taxılması — yalnız ilkin sabitliyin kifayət etdiyi uyğun hallarda mümkündür və hər xəstə üçün zəmanətli deyil. Bir növün digərindən universal olaraq üstün olduğunu demək düzgün deyil; düzgün seçim sizin klinik vəziyyətinizə ən uyğun olanıdır.
Bakıda diş implantı növləri, sizə hansının uyğun olduğu və müalicə planı barədə məsləhət üçün Dr. Bəxtiyar Əliyev ilə əlaqə saxlayın.
Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və fərdi tibbi məsləhət və ya müayinənin yerini tutmur. Dəqiq diaqnoz və müalicə planı üçün həkimlə konsultasiya tövsiyə olunur.