Tam Dişsizlikdə İmplant Variantları

Bütün dişlərin — bir və ya hər iki çənədə — itməsi (tam dişsizlik) çeynəməyi, danışığı, gülüşü və üz quruluşunu ciddi şəkildə dəyişir. Yaxşı xəbər budur ki, müasir implantologiya heç diş qalmayan ağızda belə sabit, təbii görünüşlü dişləri bərpa etməyin bir neçə yolunu təklif edir. Bu bələdçidə tam dişsizlikdə implant variantlarını izah edirik: iki əsas yol (implant üstü çıxan protez və sabit implant protezi), neçə implant lazım ola biləcəyi, uzun müddət dişsiz qaldıqda sümüyün vəziyyəti və adi protezdən implant dişlərinə keçid. Yanaşma hər zaman fərdidir və müayinə ilə 3D diaqnostika əsasında müəyyən olunur.

Tam dişsizlik nədir və nə üçün implant?

Tam dişsizlik ağızda heç bir təbii dişin qalmaması deməkdir — bu, bir çənədə və ya hər iki çənədə ola bilər. Ənənəvi tam çıxan protez uzun illər yeganə seçim olub, lakin o, sümüyə deyil, damağa söykənir, zamanla boşala, sürüşə və çeynəmə gücünü məhdudlaşdıra bilər. İmplantlar isə süni diş kökü kimi birbaşa çənə sümüyünə yerləşdirilir və protezə möhkəm dayaq verir. Nəticədə həm daha sabit çeynəmə, həm daha təbii görünüş, həm də çeynəmə yükü sayəsində sümüyün qorunmasına kömək əldə olunur.

İmplantın nə olduğu və ümumi prinsipləri ilə tanış olmaq üçün diş implantı nədir bələdçisinə baxa bilərsiniz.

İki əsas yol: çıxan protez, yoxsa sabit implant dişləri?

Tam dişsizlikdə implant əsaslı bərpanın iki əsas istiqaməti var. Birincisi — implant üstü çıxan protez (overdenture): adətən az sayda implant qoyulur və protez onların üzərinə düymələr və ya bar sistemi ilə «kliklənir». Belə protez adi protezdən çox daha sabitdir, lakin təmizlik üçün çıxarıla bilər. İkincisi — sabit implant protezi: protez implantlara vintlə bərkidilir və yalnız həkim tərəfindən çıxarılır; pasiyent üçün o, öz dişləri kimi daimi qalır.

Hansı yolun sizə uyğun olması sümüyün həcmindən, gözləntilərinizdən, komfort seçiminizdən (çıxan, yoxsa sabit) və büdcədən asılıdır. Heç bir variant «hamıya ən yaxşı» deyil — düzgün seçim yalnız fərdi qiymətləndirmə ilə müəyyən olunur.

Sabit tam çənə protokolları All-on-4 implant kimi ayrıca izah olunur; protez tiplərinin müqayisəsini isə implant üstü protez növləri məqaləsində oxuya bilərsiniz.

Neçə implant lazımdır? Hər iki çənə üçün

Tam dişsizlikdə lazım olan implantların sayı seçilən yola görə dəyişir. Bir çənədə implant üstü çıxan protez çox vaxt az sayda implantla mümkündür, sabit tam çənə protezi isə adətən daha çox dayaq implant tələb edir. Hər iki çənə dişsizdirsə, plan hər çənə üçün ayrıca qurulur — yəni ümumi say tək çənəyə nisbətən artır. Dəqiq rəqəm sümüyün həcmi və keyfiyyəti, seçilən protez növü və dişləm münasibətindən asılıdır və yalnız həkim 3D planlama əsasında müəyyən edir.

Tək çənədə variantların — çıxan protez, overdenture və sabit protezin — ətraflı müqayisəsini tam çənə implantı məqaləsində tapa bilərsiniz.

Uzun müddət dişsiz qalmaq və sümük itkisi

Dişlər itdikdən sonra çənə sümüyü çeynəmə yükü almadığı üçün zamanla əriyir (rezorbsiya). Buna görə uzun illər dişsiz qalan və ya adi çıxan protez taxan insanlarda sümük həcmi az ola bilər. Bu, implantı çətinləşdirə bilər, lakin çox vaxt qarşısıalınmaz maneə deyil: az sümük olan hallarda sümük əlavəsi (greftləmə), sinus lifting, bəzən isə xüsusi hallarda daha uzun və ya ziqomatik implantlar kimi yanaşmalarla bərpa mümkün olur. Nəyin lazım olduğunu CBCT göstərir və qərar fərdi verilir.

Sümük çatışmazlığında istifadə olunan üsullar barədə sümük transplantasiyası məqaləsində daha ətraflı məlumat var.

Adi protezdən implant dişlərinə keçid

Hazırda çıxan protez taxan bir çox insan onu implant üstü daha sabit bir bərpaya çevirmək istəyir. Mövcud protez çox vaxt implant üstü overdenturə uyğunlaşdırıla və ya yenisi ilə əvəz oluna bilər. Hələ də çıxarılmalı dişləri olan insanlarda isə plan diş çəkimi, sümüyün sağalması və implant yerləşdirilməsini əhatə edə bilər; uyğun hallarda müvəqqəti (keçici) protezlə həmin müddətdə ağız boş qalmır. Bu keçidin necə aparılacağını həkim ümumi müayinə ilə müəyyən edir.

Bəzi uyğun hallarda müvəqqəti dişlərin daha erkən verilməsi barədə dərhal yükləmə implantı məqaləsinə baxın; bu, hər hal üçün deyil və ilkin sabitlikdən asılıdır.

Müalicə necə gedir və dəyəri

Müalicə müayinə və 3D tomografiya (CBCT) ilə planlamadan başlayır: variant seçilir, implantların sayı və mövqeyi əvvəlcədən müəyyən olunur. Sonra implantlar yerləşdirilir və osseointegrasiya (implantın sümüklə birləşməsi) üçün sağalma dövrü keçir; bu müddətdə çox vaxt müvəqqəti protez olur. Sağalmadan sonra daimi protez — overdenture və ya sabit protez — hazırlanır. Ümumi qiymət seçilən yoldan, implantların sayından, materialdan və mümkün əlavə prosedurlardan (məsələn, sümük əlavəsi) asılıdır; buna görə burada konkret qiymət verilmir. Dəyəri sabit funksiya, təbii görünüş və uzunmüddətli komfort baxımından qiymətləndirmək daha doğrudur.

Bakıda tam dişsizlikdə implant variantlarını müzakirə etmək üçün Dr. Bəxtiyar Əliyevlə konsultasiya təyin edin — fərdi plan 3D diaqnostika əsasında hazırlanır.

Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və fərdi tibbi məsləhət və ya müayinənin yerini tutmur. Dəqiq diaqnoz və müalicə planı üçün həkimlə konsultasiya tövsiyə olunur.